Er zijn verschillende manieren om een borst te reconstrueren. De keuze hiervoor is ook weer afhankelijk van allerlei persoonlijke gegevens zoals uw gezondheidstoestand, uw borstomvang en -grootte, uw huid, uw wensen, uw levensstijl.

Bij borstreconstructie is elke situatie uniek, u bent immers uniek. Borstreconstructie kan worden uitgevoerd met behulp van een borstimplantaat, met gebruikmaking van uw eigen weefsel of een combinatie van beide.

Eigen weefsel
Bij de eigen-weefselmethode maakt de plastisch chirurg gebruik van eigen vet-, huid- en spierweefsel van rug of buik. De TRAM-lap maakt gebruik van buikweefsel, d.w.z. buikhuid, buikvet en eventueel spierweefsel. Bij de Latissimus Dorsi-lap wordt gebruik gemaakt van rugweefsel, d.w.z. rughuid, rugvet en eventueel spierweefsel.

Een borstimplantaat
Een borstimplantaat is een siliconen omhulsel in de vorm van een borst dat met verschillende materialen gevuld kan zijn. Siliconen gel en een zout-water oplossing zijn de meest bekende en bestudeerde vulmaterialen. Het omhulsel wordt onder de borstspier geïmplanteerd om een nieuwe borst te maken.

De borstreconstructie kan worden uitgevoerd door een deel van de huid, vet en spieren met behulp van chirurgie te verplaatsen van een bepaalde plaats van het lichaam naar de borststreek. De meest voorkomende methodes zijn:

De TRAM-lap (gesteeld of vrij) of buikspiermethode
TRAM staat voor Transverse Rectus Abdominal Musculocutaneous. Het bijzondere van deze methode is dat een deel van het buikvet en de spier wordt gebruikt om een implantaat te maken. Uit de onderbuik wordt een transplantaat losgesneden en naar de plaats van de te maken borst gebracht. Als de bloedtoevoer en de verbinding met de buikspier intact kunnen blijven spreekt men van een "gesteelde TRAM-lap". Als het transplantaat helemaal wordt losgesneden en later via microchirurgie weer in de borststreek wordt vastgezet spreekt men van "vrije TRAM-lap." De methode is geschikt voor vrouwen met wat overtollig buikvet in de streek van de onderbuik. Dat vetrolletje bent u kwijt met deze methode, wel houdt u er een flink litteken op de buik aan over.

Wat zijn de voor- en nadelen?
Het voordeel van de TRAM-lap methode is, dat eigen weefsel wordt gebruikt om een nieuwe borst te modelleren. Een ander voordeel van de TRAMlap is dat de buik wat vlakker kan zijn na deze operatie. Voor deze methode kan gekozen worden als andere manieren niet mogelijk zijn, bijvoorbeeld als er teveel littekens zijn op de plaats van de borst, als er een grote borst gereconstrueerd moet worden en de overgebleven huid niet voldoende elastisch meer is door bestraling.

Chirurgie met de eigenweefselmethode is een serieuze operatie. U zult meerdere dagen in het ziekenhuis moeten blijven en het duurt langer voordat u helemaal hersteld bent. Er ontstaan extra littekens op de plaats waar de huidlap is weggehaald en op de plaats van de reconstructie.Tevens moet u rekening houden met een licht kleurverschil; de huid van de buik is nu eenmaal iets anders gekleurd dan die van de borst.Tot slot kan er sprake zijn van een afgenomen gevoel in de buikwand en in de gereconstrueerde borst.

Voor wie is de TRAM-lap methode geschikt?
Deze methode is geschikt voor volslanke vrouwen die niet of weinig aan sport doen. Als u erg slank bent is de TRAM-lap methode minder geëigend omdat er dan wellicht te weinig weefsel in de buik is voor deze methode. Dat geldt ook wanneer u al eens eerder aan de buik geopereerd bent. De chirurg zal in elk geval eerst nagaan of u goed gezond bent en geen problemen hebt met de doorbloeding. Dat houdt in dat vrouwen die roken de TRAM-lap in de regel ontraden zal worden.Weest u er zich van bewust dat de eigen weefselmethode een grote operatie is. Een goede algemene gezondheid en een sterke motivatie zijn hierbij belangrijke condities.

Hoe lang duren operatie en herstel van de TRAM-lap-methode?
De operatie voor reconstructie met het buikweefsel vergt een lange tijd, zo'n drie tot zes uur onder volledige narcose voor de gesteelde TRAM-lap en voor de vrije TRAM-lap zelfs nog iets langer. Het kan zijn dat u een bloedtransfusie moet ondergaan. U zult daarna minstens een week en misschien wel twee weken in het ziekenhuis moeten blijven. De littekengenezing verloopt niet altijd even snel en u heeft in elk geval meer littekens, ook op de borst. Pas zes tot acht weken na de operatie kunt u uw dagelijkse activiteiten weer oppakken. Echter, sommige vrouwen melden dat het soms nog wel een jaar duurt voordat ze hun normale levensritme 12 weer hebben hervonden. De kans op complicaties is in de regel iets groter dan bij een reconstructie met een borstimplantaat. Nog geruime tijd na deze operatie kunt u last van uw buik houden. De buikspieren blijven verzwakt. Dat kan problemen opleveren bij het sporten. Als u overweegt na uw reconstruc tie zwanger te worden zult u dat goed met uw chirurg moeten doorspreken.

De Latissimus Dorsi-lap (de rugspiermethode)
Met de rugspiermethode transplanteert de chirurg een stukje huid en spier van de rug onder de arm door naar de borststreek om de borst te reconstrueren. De rugspier wordt bij voorkeur met bloedvaten en zenuwen verplaatst. Als dat niet kan, worden spierweefsel en bloedvaten opnieuw aangehecht. Omdat deze huidflap doorgaans dunner is dan die van de buik wordt deze methode van reconstructie vaak uitgevoerd in combinatie met een borstimplantaat. Zo ontstaat meer volume en een natuurlijkere vorm van de nieuwe borst.

De voor- en nadelen
Het voordeel van de rugspiermethode is, net als bij de buikspiermethode, dat eigen weefsel wordt gebruikt om een nieuwe borst te modelleren. Het is ook de aangewezen methode wanneer de huid van de borstkas beschadigd is, bijvoorbeeld door bestraling. De rugspiermethode kan ook gebruikt worden wanneer een grotere borst gewenst is.

De operatie met de rugspiermethode is net als de buikspiermethode een flinke ingreep. U zult meestal langer in het ziekenhuis moeten blijven en het herstel duurt wat langer dan bij reconstructie met een borstimplantaat. Op uw rug krijgt u een litteken, dat doorgaans door de BH wordt bedekt. Ook de gereconstrueerde borst vertoont meer littekens dan bij een borstimplantaat het geval is. Ook bij deze methode moet u rekening houden met een licht kleurverschil; de huid van de rug is iets anders gekleurd dan die van de borst.

Voor wie is de rugspiermethode geschikt?
Deze methode is een uitkomst voor vrouwen bij wie het overgebleven borst- en/of huidweefsel te gering is of niet voldoende rekbaar meer is (door onder andere bestraling) om zonder meer een implantaat te plaatsen. Het is een betrouwbare methode die voor veel vrouwen geschikt is en betrekkelijk weinig hinder en pijn veroorzaakt. Er moet voldoende geëigend weefsel op de rug aanwezig zijn. Dat geldt ook wanneer u al eens eerder op deze plaats geopereerd bent. De chirurg zal in elk geval eerst nagaan of u goed gezond bent en geen problemen hebt met de doorbloeding. Dat houdt in dat vrouwen die roken deze methode in de regel ontraden zal worden.Weest u er zich van bewust dat de eigen weefsel-methode in de regel een grote operatie is. Een goede algemene gezondheid en een sterke motivatie zijn hierbij belangrijke condities.

Hoe lang duren operatie en herstel met de rugspiermethode?
De operatie via de rugspiermethode duurt zo'n twee tot vier uur onder algehele verdoving. U zult daarna nog twee à drie dagen in het ziekenhuis moeten blijven. Na twee tot drie weken kunt u uw dagelijkse bezigheden weer oppakken. U zult tijdelijk misschien wat spierzwakte in uw schouder hebben en deze wat moeilijk kunnen bewegen.

Een borstimplantaat bestaat uit een siliconen omhulsel dat tegenwoordig meestal wordt gevuld met siliconen gel, of met een zachte "cohesieve" gel die er voor zorgt dat de vorm van het implantaat beter behouden blijft.

Deze implantaten kunnen ook gevuld worden met een oplossing van fysiologisch zout of met een combinatie van de twee vulmaterialen. Siliconen gel en een zout-water oplossing zijn de meest bekende en bestudeerde vulmaterialen. Naast deze vulmaterialen zijn er de laatste jaren ook alternatieve vulmaterialen op de markt, zoals soja olie, PVP of Hydrogel. Uw arts kan u meer vertellen over ieder vulmateriaal.

Er zijn niet alleen keuzes in verschillende vulmaterialen, ook het omhulsel waarin het implantaat zich bevindt, kan variëren. Het oppervlak kan ruw of glad zijn en hierdoor op verschillende manieren reageren op het weefsel rond het implantaat. Kapselvorming is een normale reactie van het lichaam die ontstaat rond elk lichaamsvreemd weefsel, zoals een heupprothese, een hartklep of zelfs een splinter in de huid.

Bij borstimplantaten trekt het kapsel soms na de vorming samen, wat harde en pijnlijke borsten kan veroorzaken. Bij een ruw oppervlak is een zekere weefselingroei mogelijk waardoor de kans op kapselsamentrekking kleiner is. Een glad oppervlak daarentegen heeft deze eigenschap niet waardoor de kans op kapselsamentrekking groter is.

Omdat iedere vrouw uniek is en een borst dus nooit dezelfde kan zijn, bestaan er ook implantaten in verschillende vormen en maten.

Sommige implantaten zijn rond, andere hebben een meer druppelvormig uiterlijk, dat de vorm van een natuurlijke borst benadert (deze worden ook wel anatomische implantaten genoemd).

Ronde implantaten
Ronde implantaten geven uw borst in het algemeen de eerste tijd in het bovenste gedeelte een rond en bol aanzien. Na verloop van tijd echter zal door het ouder worden van de huid en de zwaartekracht het bovenste gedeelte leger worden zodat er een meer hangende borst ontstaat.

Anatomische implantaten
Druppelvormige implantaten volgen de lijnen van de natuur. Dat betekent dat direct na de operatie de borst een natuurlijke welving heeft. Hiermee wordt bedoeld dat de bovenkant van de borst gevuld is en dat deze op langere termijn ook opgevuld blijft.

Beide implantaten kunnen de borstomvang vergroten. Voor welke vorm u kiest is een hele persoonlijke zaak. Het hangt er maar helemaal van af hoe u er graag zelf wilt uitzien.

Borstreconstructie met een implantaat kan op twee manieren gebeuren: met en zonder voorafgaande oprekmethode. Indien gekozen wordt voor een voorafgaande oprekperiode gebeurt de reconstructie in twee fasen.

1. Het plaatsen van een borstimplantaat zonder voorafgaande oprekperiode
De eenvoudigste manier om een borstreconstructie te laten doen is met behulp van een borstimplantaat. Dit kan echter alleen onder bepaalde voorwaarden. De huid moet gezond en niet beschadigd zijn en genoeg soepelheid bezitten om plaats te bieden aan een borstimplantaat. Bovendien moet de grote borstspier intact zijn. Deze methode is vooral geschikt voor het reconstrueren van wat kleinere borsten.

De snede voor plaatsing van het borstimplantaat wordt gemaakt in het litteken van de mastectomie. Eerst wordt het weefsel onder de grote borstspier losgemaakt, daarna schuift de chirurg het implantaat in de ontstane holte. Dan wordt de snede weer dichtgemaakt. Er wordt een buisje, een zogenaamde drain, aangelegd zodat bloed en opgehoopt vocht kunnen afvloeien. De drain kan na enkele dagen verwijderd worden.

De voor- en nadelen?
Het voordeel van deze methode is dat het niet een erg ingewikkelde ingreep is en dat er geen extra littekens worden gemaakt. Nadeel is dat deze methode niet geschikt is voor het reconstrueren van wat grotere borsten.

2. Het plaatsen van een borstimplantaat met voorafgaande oprekperiode
Als er te weinig weefsel is om direct een borstimplantaat te plaatsen wordt de huid eerst gedurende enige tijd opgerekt met behulp van een huidoprekker (expander). Een huidoprekker is een soort ballonnetje, dat beetje bij beetje wordt opgevuld met een zoutoplossing en daardoor de huid oprekt, ongeveer zoals de huid van de buik tijdens de zwangerschap. Zo ontstaat ruimte voor de uiteindelijke prothese.

De huidoprekker wordt na een aantal maanden vervangen door het definitieve borstimplantaat. Dat betekent wel dat er twee operaties nodig zijn maar dat veroorzaakt geen extra littekens omdat dezelfde littekens van de mastectomie worden gebruikt.Tegenwoordig is er ook een implantaat op de markt dat beide functies combineert.

Operatie 1: het plaatsen van de huidoprekker
Bij de eerste ingreep wordt gebruik gemaakt van het litteken van de mastectomie. Meestal wordt de huidoprekker achter de grote borstspier geplaatst. De huidoprekker wordt regelmatig bijgevuld met 22 een zoutoplossing via een soort klep, een zogenaamde poort. Deze poort is onder de huid aangebracht en door middel van een buisje met de oprekker verbonden of het maakt een integraal deel uit van de huidoprekker. Het vullen gebeurt met een fijne naald, direct door de huid. Dit is pijnloos, hoewel soms een licht gespannen gevoel in de borst waar te nemen is dat over het algemeen snel wegtrekt. Zo wordt de huid dus steeds een beetje verder opgerekt.Tijdens de opvullingsperiode is het aan te bevelen de borst soepel te houden met crème of lotion. Zorg ervoor dat u de insteekplaats van de injecties niet insmeert in verband met mogelijke injecties. Meestal wordt het gewenste vulvolume na vier tot acht weken bereikt. Om te garanderen dat het weefsel opgerekt blijft, is het belangrijk dat de huidoprekker nu nog een aantal maanden blijft zitten.

Operatie 2: het plaatsen van het definitieve borstimplantaat
Tussen de vier en zes maanden na de eerste operatie kan de huidoprekker vervangen worden door het definitieve implantaat. De chirurg kiest samen met u voor de definitieve vorm. Daar spelen uiteraard uw wensen en voorkeuren een belangrijke rol.

Wat zijn de voor- en nadelen?
Het voordeel van deze methode is dat de chirurg uw borst kan reconstrueren zonder extra littekens en grote operatieve ingrepen. Dat betekent een geringere aanslag op uw lichaam.Vergeleken met reconstructies met behulp van eigen weefsel is de ingreep met de huidoprekker aanmerkelijk korter, zowel voor wat betreft de operatietijd als de herstelperiode. Sinds de ontwikkeling van siliconen borstimplantaten in 1960 hebben zo'n 2 miljoen vrouwen over de hele wereld gebruik gemaakt van dit procédé voor borstreconstructie of borstvergroting. Het is één van de meest gebruikte methodes voor borstreconstructie.

Een nadeel kan zijn dat u twee keer geopereerd moet worden. Het regelmatig laten bijvullen van de huidoprekker is weliswaar lichamelijk niet erg belastend maar betekent wel een aanslag op uw tijd. Er zijn ook implantaten die beide functies vervullen, zoals reeds eerder kort vermeld. Het implantaat dient dan zowel als huidoprekker en als implantaat. Hierdoor is in plaats van twee in principe slechts één operatie nodig, naast eventueel een tepelreconstructie. Het implantaat bestaat uit twee delen: één deel is gevuld met een zout-water oplossing, en een deel is gevuld met siliconen gel. De werking is in principe hetzelfde als bij de zojuist besproken methode. Echter, wanneer de juiste borstomvang is bereikt (door de toevoeging van de zoutwater oplossing) hoeft het implantaat niet meer verwijderd te worden.

Voor wie is de huidoprekker-methode geschikt?
Een voorwaarde voor de huidoprekker-methode is dat zowel uzelf als de huid van uw borst in goede conditie moeten zijn. Dat betekent dat de methode minder geschikt is voor vrouwen die een langdurige bestraling hebben moeten ondergaan.Vooral vrouwen die kiezen voor een reconstructie tijdens de mastectomie komen voor de methode in aanmerking. Hij is met name geschikt voor vrouwen met kleine of middelgrote borsten. Het reconstrueren van grotere borsten wordt vaak gedaan met een implantaat in combinatie met de eigen weefselmethode. Hoe lang duren operatie en herstel met huidoprekker methode? Het plaatsen van de huidoprekker is een betrekkelijk kleine ingreep, die zo'n één tot twee uur in beslag neemt. Ook de eventuele tweede operatie duurt één à twee uur, afhankelijk van welk systeem er wordt gebruikt. Bij beide operaties moet u enkele dagen in het ziekenhuis blijven. Na twee tot drie weken kunt u uw normale dagelijkse werkzaamheden weer hervatten.

Hoe lang duren operatie en herstel met huidoprekker methode?
Het plaatsen van de huidoprekker is een betrekkelijk kleine ingreep, die zo'n één tot twee uur in beslag neemt. Ook de eventuele tweede operatie duurt één à twee uur, afhankelijk van welk systeem er wordt gebruikt. Bij beide operaties moet u enkele dagen in het ziekenhuis blijven. Na twee tot drie weken kunt u uw normale dagelijkse werkzaamheden weer hervatten. 26 Voor welke methode u uiteindelijk zal kiezen, hangt in grote mate af van uw algemene gezondheidstoestand, de toestand van uw huid in de borststreek en van het feit of de mastectomie geheel of gedeeltelijk was.Vraag uw chirurg om u zoveel mogelijk informatie te geven. Uw chirurg zal u vanuit zijn of haar ervaring meer details kunnen geven over de mogelijkheden voor een reconstructie met eigen weefsel of borstimplantaten (met of zonder een huidoprekker) of een combinatie van beide. Hij of zij kan u ook informeren over de beperkingen, de bijwerkingen en de mogelijke complic aties die kunnen optreden en kan u ook adviseren welke methode voor u de meest geschikte is. Lees zoveel u kan over borstreconstructie en zorg ervoor dat u steeds de mogelijkheid heeft om uw chirurg alle vragen te stellen die bij u opkomen. Daarnaast zou u kunnen vragen naar zelfhulpgroepen, waar u met lotgenoten hierover kunt praten. Op die manier kan u de voor- en nadelen op een goede manier overwegen en kiezen wat voor u het beste is.

Om de reconstructie van een borst te vervolmaken, worden vaak andere aanvullende technieken gebruikt voor een mooier resultaat. Het maakt daarbij niet uit op welke manier de reconstructie tot stand kwam.

Herstel van tepel en tepelhof Het gebeurt vaak dat met de mastectomie de tepel ook wordt weggehaald omdat ook deze kankercellen kan bevatten. De tepel kan op de volgende manieren gereconstrueerd worden:

• Met behulp van huid uit de tepel van de andere borst, mits deze tepel groot genoeg is.
• Het oprichten van de huid van de gereconstrueerde borst, zodat een knopje ontstaat.
• Gebruik makend van een stukje huid van bovenbeen, oor of teen

Ook de tepelhof kan worden gereconstrueerd:

• Door gebruik te maken van een stukje huid uit de lies of de schaamlippen. Hier is de huid iets donkerder en komt vaak overeen met die van de tepelhof
• Door een tatoeage

In alle gevallen gaat het om kleine ingrepen die betrekkelijk pijnloos zijn. De technieken zijn tegenwoordig zo verfijnd dat het resultaat doorgaans mooi en bevredigend is.Tepel- en tepelhof-reconstructies zijn operaties die pas gedaan worden nadat de borstreconstructie is voltooid.

Het symmetrisch maken van de twee borsten
Als reconstructie twee ongelijke borsten oplevert kan de vorm van de gezonde borst zodanig gecorrigeerd worden dat hij een mooier geheel vormt met de gereconstrueerde borst.Vrouwen die al wat ouder zijn, kinderen hebben gekregen en borstvoeding hebben gegeven, hebben vaak wat hangende borsten. Gereconstrueerde borsten zijn wat steviger en staan meer rechtop, zoals bij jonge vrouwen. Uw chirurg kan u dan bijvoorbeeld aanraden de andere borst wat te laten liften (mastopexie) of te vergroten (augmentatie).

Mastopexie
Mastopexie houdt in dat de chirurg de borst die vanwege leeftijd en eventueel moederschap is gaan hangen weer wat omhoog trekt door de huid onder de borst aan te spannen. Dit doet hij door middel van het weghalen van een reepje huid onder de borst of rond de tepel, de huid wat op te trekken en vervolgens weer vast te zetten.

Wat u zich dient te realiseren is dat volledige symmetrie nauwelijks haalbaar is. Ook twee gezonde borsten verschillen bijna altijd iets van elkaar. Ook na borstcorrectie zal het verschil in de loop der jaren toch weer iets groter worden omdat de huid door veroudering verslapt. Wanneer u beslist niet wilt dat de andere gezonde borst wordt geopereerd dan zult u dit duidelijk met uw chirurg moeten bespreken. Het kan van invloed zijn op de keuze van de methode voor de borstreconstructie.

Onderstaand lijstje is een geheugensteuntje dat u kan helpen de juiste vragen aan uw arts te stellen met betrekking tot borstreconstructie.

• Welke mogelijkheden heb ik voor borstreconstructie?
• Wat zijn de risico's en complicaties van elke methode en hoe vaak komen ze voor?
• Wat gebeurt er als de kanker terugkomt of optreedt in de andere borst?
• Is de reconstructie nog van invloed op de behandeling van de tumor?
• Kunt u mij iedere methode stap voor stap uitleggen?
• HUit welke verschillende vormen implantaten kan ik kiezen, en wat zijn de voor- en nadelen van elke vorm?
• Hoe lang duurt het voordat de reconstructie helemaal klaar is?
• Hoeveel ervaring heeft u met het toepassen van elke methode?
• Heeft u foto's van voor en na de reconstructie, zodat ik mij een beeld kan vormen over de mogelijke resultaten met elke methode?
• Welk resultaat denkt u dat haalbaar is voor mij?
• Hoe zullen de littekens eruit zien? (Kan ik veranderingen verwachten na verloop van tijd en welke zijn dat dan?)
• Is het mogelijk met andere patiënten te praten over hun ervaringen?
• Hoeveel pijn en ongemak denkt u dat ik zal hebben van de reconstructie?
• Hoe lang moet ik in het ziekenhuis blijven? Is een bloedtransfusie nodig, kan ik mijn eigen bloed geven?
• Wanneer denkt u dat ik mijn normale bezigheden weer kan oppakken? Hoe zit het met seks, met sport?
• Hoeveel kost een borstreconstructie? En hoeveel vergoedt de verzekering daarvan?
• Waar kan ik meer informatie krijgen?